1
استادیار بخش گردشگری و هتلداری، دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اجتماعی ،دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2
استاد بخش جامعه شناسی، دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3
کارشناسی ارشد جامعهشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
چکیده
سلامت معنوی در بردارنده ابعاد مختلف درونی و بیرونی است که با واسطههایی قابل تبدیل به هم است. سلامت معنوی در کنار سلامت اجتماعی معنا مییابد. در این مقاله رابطه سلامت معنوی با سلامت اجتماعی گردشگران مذهبی شرکت کننده در پیادهروی اربعین بررسی میشود و سؤال آن نیز عبارت است از: آیا میان سلامت معنوی و سلامت اجتماعی گردشگران مذهبی شرکت کننده در پیادهروی اربعین رابطه وجود دارد؟ روش تحقیق این مطالعه توصیفی ـ همبستگی است و جامعه آماری آن نیز تمام شرکت کنندگان در پیادهروی اربعین هستند. از آنجا که تعداد شرکت کنندگان در این مراسم هم مشخص نیست، جامعه آماری آن نامحدود در نظر گرفته شد و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران برای جامعه نامحدود 384 نفر تعیین گردید. یافتهها حاکی از این است که سلامت معنوی با سلامت اجتماعی گردشگران مذهبی و نیز ابعاد سلامت معنوی (شناختی، عواطف و کنشی) با سلامت اجتماعی ارتباط معناداری دارد. همچنین وضعیت تأهل با ابعاد سلامت معنوی، و نیز جنسیت با ابعاد شناختی تفاوت معناداری دارد. در نتیجه هرچه میزان سلامت معنوی افزایش یابد، میزان سلامت اجتماعی نیز بیشتر میشود. در تحقیق حاضر مشخص شد که نزدیک به 36 درصد از واریانس (تغییرات) متغیر میزان سلامت اجتماعی توسط متغیر مستقل تبیین میشود. پیادهروی اربعین با توجه به خصوصیاتی که دارد ـ از جمله حضور داوطلبانه و اختیاری افراد از طبقات مختلف اجتماعی و با سطوح مختلف اعتقادی و باوری ـ فرصت و زمینه مناسبی را برای ایجاد همبستگی، انسجام و مشارکت اجتماعی فراهم میکند که از این طریق میتوان برای افزایش شکوفایی و پذیرش اجتماعی گام برداشت.
ابوالقاسمی، عباس و جوانمردی, لیلا. (1391ش). «نقش مطلوبیت اجتماعی، سلامت روانی و خودکارآمدی در پیشبینی پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر»، روانشناسیمدرسهوآموزشگاه،سال1،شماره2،ص20-6.
اصفهانی خالقی، آتنا و قاسمی، سیدامیرحسین (1400ش). «مقایسه میزان هوش معنوی و شادکامی افرادی که در پیادهروی اربعین شرکت کردهاند با افرادی که شرکت نکردهاند»، مطالعاتاسلاموروانشناسی،شماره28،ص272-255.
دانا، امیر و دیگران (1395ش)، «تبیین سلامت روحی و روانی بر اساس نگرش مذهبی در ورزشکاران جوان»، فصلنامه پژوهشهای اعتقادی کلامی، سال 7، شماره 1، ص282-302.
زمانخانی، فریبا و دیگران (1398ش)، «تحلیل وضعیت سلامت اجتماعی کلیه استانهای جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه سلامت جامعه. سال 3، شماره 3، ص9-181.
فیروزبخت، مژگان و دیگران (1396ش)، «بررسی عوامل موثر بر سلامت اجتماعی زنان: یک مطالعه مروری در مجلات فارسی»، سلامت اجتماعی, سال 4، شماره 3، ص200ـ190.
گیویان، عبدالله و امین، محسن (1396ش)، «محبت و هویت در آیینه نمایش جهانی اربعین؛ مطالعه ماهیت، کارکردها و ساختار پیادهروی اربعین از منظر ارتباطات آیینی»، فصلنامهدینوارتباطات،ش52،ص194-167.
مدیری، فاطمه و دیگران (1396ش)، «بررسی سلامت اجتماعی و عوامل اثرگذار بر آن»، توسعهاجتماعی، ص7-28.
نازکتبار، حسین و شتابان، نیلوفر (1398ش)، «بررسی رابطه سلامت معنوی با سازگاری اجتماعی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان»، مجله سلامت و مراقبت. سال 21، شماره 4، ص۲۸۳-۲۹۲.
یوسفی، فایق و دیگران (1398ش)، «بررسی سلامت معنوی و ارتباط آن با سلامت روان در دانشجویان جدیدالورود دانشگاه علوم پزشکی کردستان»، مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت، سال 6، شماره 4، ص۱۰۰-۱۰۹.
Bożek A, Nowak PF and Blukacz M(2020) The Relationship BetweenSpirituality, Health-Related Behavior,and Psychological Well-Being.Front
Farshadnia,E.,Koochakzaei,M.,Borji,M. et Spritual Health as a Predictor of Social and General Health in University Students? A Study in Iran,2018.
Jaberi, , & MOMENNASAB, M., & CHERAGHI, M., & YEKTATALAB, S., & EBADI, A. (2019). Spiritual Health as Experienced by Muslim Adults in Iran: A Qualitative Content Analysis. SHIRAZ E MEDICAL JOURNAL, 20 (12), 1-10.
Jafari N, Zamani A, Farajzadegan Z, Bahrami F, Emami H, Loghmani The effect of spiritual therapy for improving the quality of life of women with breast cancer: A randomized controlled trial. Psychol Health Med. 2013،18 (1):56–69.
Keyes, L. M & Shapiro, A. (2004), Social well-being in the United States: A Descriptive Epidemiology, In Orville Brim,Healthing are you? A national study of well-being of Midlife. University of Chicago press, 350-37127.
Paloutzian, F. & Ellison, C. W. (1982).Spiritual wellbeing scale. In P. C. Hill & R. W.Hood (Eds.),Measures of religiosity. Birmingham, AL:Religious Education Press.p. 382-385.
Rezaei M, Adib-Hajbaghery M, Seyedfatemi N, Hoseini (2008). Prayer in Iranian cancerpatients undergoing chemotherapy. Complementary therapies in clinical practice.14 (2):90-7.
Tognetti (2014) Social Health. In: Michalos A.C. (eds) Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research. Springer, Dordrecht.
Wulff DM (2007). Psychology of religion: Classic and Dehghani M, translator. Tehran: Roshd.
