پژوهشنامه حج و زیارت

پژوهشنامه حج و زیارت

نخستین پیام حج ۱۴۴۷ قمری آیت‌الله سیّدمجتبی حسینی خامنه‌ای: تحلیل گفتمان برائت و مقاومت با تأکید بر احرام دائمی و افق تمدنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل گفتمان نخستین پیام حج ۱۴۴۷ هجری قمری (۱۴۰۵ شمسی) حضرت آیت‌الله سیّدمجتبی حسینی خامنه‌ای انجام شده است. پیام در بستر تحولات نظم نوین جهانی، مفاهیم بنیادین حج ابراهیمی را بازتعریف کرده و برائت از مشرکان را به مثابه راهبردی تمدنی فراتر از مناسک مطرح می‌سازد. پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل گفتمان لاکلا و موفه انجام شده است. با شناسایی دال‌های مرکزی، زنجیره‌های هم‌ارزی و غیریت‌سازی، مفاهیم شناور حج، برائت و مقاومت در بستر سیاسی‑ اجتماعی جهان اسلام مفصل‌بندی شده‌اند. دال مرکزی پیام احرام دائمی حول ذکر الله است که زنجیره هم‌ارزی طواف دائمی، سعی دائمی، رمی دائمی، وقوف دائمی و قربانی دائمی را شکل می‌دهد. برائت از آمریکا و رژیم صهیونیستی نه شعاری آیینی، بلکه به مثابه جهاد تبیین و عنصر مقوّم حیات امت اسلامی مفصل‌بندی شده است. مفهوم بعثت به عنوان دال برتر، شهادت رهبر فقید را به افقی تمدنی و خیزش عمومی پیوند می‌زند. پیام حج ۱۴۴۷ با برساخت نظم جدید منطقه‌ای و غیریت‌سازی قاطع با رژیم صهیونیستی، هندسه گفتمانی حج را از آیینی فردی‑ عبادی خارج کرده و آن را به عنوان مانور سیاسی و راهبردی امت اسلامی در برابر استکبار تثبیت می‌نماید. این گفتمان راهبردی عملیاتی برای مرحله گذار تمدنی جهان اسلام ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 شهریور 1405