مسجدالنبی در عصر پیامبر اسلام(ص) صرفاً عبادتگاهی برای مسلمانان نبود، بلکه نهادی چندکارکردی برای هدایت، تعامل اجتماعی، گفت‌وگوی بین‌ادیانی و مدیریت روابط سیاسی جامعه نوپای اسلامی به شمار می‌رفت. یکی از جلوه‌های برجسته این کارکرد، سیره پیامبر(ص) در نحوه مواجهه با حضور غیرمسلمانان در مسجدالنبی است. این پژوهش با رویکرد تاریخی–تحلیلی و با تکیه بر منابع دست‌اول تاریخ و سیره، در پی پاسخ به این سؤال است که: « سیره نبوی در بهره‌گیری از مسجدالنبی به‌عنوان کانون هدایت و تعامل فرهنگیـ سیاسی غیرمسلمانان چگونه بوده است ؟». یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پیامبر(ص) با اتخاذ سیاستی هدفمند و هدایت‌محور، حضور مشرکان، اهل کتاب و وفود قبایل را در مسجدالنبی مدیریت می‌کرد و از این فضا به‌عنوان بستری برای دعوت، گفت‌وگو، ابلاغ پیام اسلام و تثبیت نظم سیاسی استفاده می‌نمود. اوج این سیره در سال نهم هجری، موسوم به «عام الوفود»، آشکار شد؛ زمانی که ده‌ها هیأت از قبایل و گروه‌های مختلف وارد مسجدالنبی شدند، بسیاری اسلام آوردند و برخی نیز با حفظ دین خود، در چارچوب امان و همزیستی باقی ماندند. این شواهد تاریخی نشان می‌دهد که مسجدالنبی در سیره نبوی به پل ارتباطی فعال میان اسلام و غیرمسلمانان تبدیل شد و نقشی اساسی در گسترش، تثبیت و نهادینه‌سازی جامعه و حکومت اسلامی ایفا کرد.