پژوهشنامه حج و زیارت

پژوهشنامه حج و زیارت

سرمایه‌گذاری مجدد در قدرت نرم: تحلیل دیپلماسی حج جمهوری اسلامی ایران در پرتو توافق 2023 با عربستان سعودی و پیامدهای آن برای گفت‌وگوی ادیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه علوم اجتماعی، دانشکده مطالعات اسلامی
2 گروه علوم سیاسی، دانشکده مطالعات اسلامی
چکیده
این مقاله با هدف واکاوی دیپلماسی حج جمهوری اسلامی ایران در پرتو توافق ۲۰۲۳ با عربستان سعودی و پیامدهای آن برای گفت‌وگوی ادیان، با اتکا بر چارچوب نظریه «قدرت نرم» جوزف نای انجام شده است. پرسش محوری آن چگونگی بهره‌گیری ایران از این توافق برای سرمایه‌گذاری مجدد در قدرت نرم از طریق سه منبع فرهنگ، ارزش‌های سیاسی و سیاست خارجی است. پژوهش حاضر با روشی تحلیلی-توصیفی و با استفاده از داده‌های اسنادی و میدانی، به بررسی این موضوع می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد توافق ۲۰۲۳ با تبدیل حج به عرصه‌ای برای اعمال قدرت نرم، امکان فعال‌سازی مجدد این سه منبع را فراهم کرده است. در بعد فرهنگی، از ظرفیت نمادین حج برای نمایش فرهنگ ایرانی-شیعی استفاده شده؛ در بعد ارزشی، گفتمان‌سازی حول وحدت اسلامی و عدالت‌خواهی صورت گرفته؛ و در بعد سیاست خارجی، دیپلماسی میدانی و هنجارسازی به افزایش مشروعیت بین‌المللی ایران انجامیده است. در نهایت، این موفقیت دیپلماتیک، جایگاه ایران را در گفتمان درون‌اسلامی تقویت کرده و زمینه را برای ایفای نقش مؤثرتر در گفت‌وگوی بین‌الادیانی هموار ساخته است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 26 بهمن 1404