دین با ارائه ارزشهای اخلاقی و هویت با تقویت حس تعلق جمعی، سازوکارهایی برای تحقق عدالت اجتماعی فراهم میکنند. در اسلام، عدالت اجتماعی یکی از اصول بنیادین و ارزشهای محوری محسوب میشود. اسلام عدالت را بهعنوان معیاری برای تنظیم روابط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی میان افراد و نهادها در نظر میگیرد. آموزههای دینی اسلام تأکید ویژهای بر رفع نابرابریها، حمایت از مستضعفان و توزیع عادلانه منابع دارد و اجرای عدالت اجتماعی را وظیفهای دینی و اخلاقی برای مسلمانان میداند. حج به عنوان یکی از بزرگترین اجتماعات مسلمانان، ظرفیت فوقالعادهای برای تقویت عدالت اجتماعی در ابعاد مختلف دارد. این مناسک با تأکید بر برابری، وحدت و معنویت، میتواند به یک محرک قوی برای ایجاد تغییرات اجتماعی و اقتصادی منجر شود. در این مقاله با روش گردآوری اسنادی داده ها و روش تجزیه و تحلیل به صورت کیفی در پی پاسخ دادن به این پرسش هستیم که در حج چه راهکارهایی برای تأثیر در برقراری عدالت اجتماعی در جوامع اسلامی وجود دارد. بر اساس یافتههای این پژوهش، حج به وسیله پنج سازوکار هویتی-دینی، اجتماعی-سیاسی، فردی، ارتباطی و اقتصادی راه حل هایی را برای تأثیر بر برقراری عدالت اجتماعی پیشنهاد می دهد.