پژوهشنامه حج و زیارت

پژوهشنامه حج و زیارت

بررسی تأثیر ابعاد تجربه گردشگری مذهبی بر سلامت ذهنی گردشگران (مورد مطالعه: گردشگران مذهبی افغانستانی در ایران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سید محمد یکتا 1
معین غریبی 2
علیرضا حبیبی 3
1 کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه بین المللی اهل بیت:، تهران، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه بین المللی اهل بیت(ع)، تهران
3 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه بین المللی اهل بیت (ع)، تهران، ایران
چکیده
گردشگری مذهبی یکی از مهم ترین انواع گردشگری است که علاوه بر ابعاد فرهنگی و اقتصادی، تأثیر بسزایی بر سلامت روانی گردشگران این نوع گردشگری دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر ابعاد مختلف تجربه گردشگری مذهبی بر سلامت ذهنی گردشگران مذهبی افغانستانی در ایران انجام داده شده است. تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی، و از نظر گردآوری داده ها توصیفی - پیمایشی، و جامعه آماری شامل گردشگران مذهبی افغانستانی در ایران است. حجم نمونه نیز با در نظر گرفتن حداکثر برآورد احتیاطی ۳۸۵ نفر تعیین و دادها به صورت تصادفی ساده انتخاب شده است. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد، که روایی آن توسط متخصصان تأیید و پایایی آن با آلفای کرونباخ سنجیده شده، است.
فرضیات با مدل معادلات ساختاری و نرم افزار Smart PLS آزموده شده. نتایج این پژوهش نشان داد که تمامی ابعاد تجربه گردشگری مذهبی (حسی، رفتاری، دانشی، هم آفرینی، بدیع) تأثیر مثبت و معناداری بر سلامت ذهنی گردشگران مذهبی افغانستانی دارند. تجربه های هم آفرینی (۰.۲۲۷) و تجربه های بدیع (۰.۱۹۹) بیشترین اثر را بر سلامت روانی گردشگران مذهبی افغانستانی داشته است.
کلیدواژه‌ها
تجربه گردشگری
گردشگری مذهبی
سلامت ذهنی
افغانستان
موضوعات
  1. حسینی، داود (۱۳۹۵)، نقش زیارت در بهداشت روان مقاله، مجله فرهنگ زیارت تابستان، ۱۳۹۵ ش- شماره ۲۷، ۱۴۳ تا ۱۶۲.
  2. حیدری چروده، مجید و دیگران، (۱۳۹۲ش)، نیازهای فرهنگی زائران خارجی امام رضا۷ مورد مطالعه: زائران اردو، عرب، آذری و انگلیسی زبان. مجله مطالعات اجتماعی ایران, ۶ (۳ - ۴), ۴۵ - ۶۲.
  3. سبحانی، اسرافیل و میردریکوندی، رحیم (۱۳۹۳ش)، آثار روان شناختی زیارت در سلامت روانی و زندگی انسان، معرفت، سال بیست و سوم، شماره ۲۰۵، ۱۳ - ۳۰.
  4. شهرابی فراهانی، مهدیه و قناد، نیکو، (۱۳۹۸ش)، بررسی ابعاد روانشناختی حالات روحی و معنوی گردشگر (مطالعه موردی: گردشگران آستان امامزاده صالح تهران)، مجله روانشناسی و علوم رفتاری ایران پاییز، ۵ (۱۹)، ۳۱ - ۳۹.
  5. شیرمحمدی، یزدان و دیگران (۱۳۹۹ش)، اثر گردشگری مجازی بر رفاه ذهنی (مورد مطالعه کاربران اینستاگرام و فیس بوک)، مجله برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، ۱۱ (۴۲)، ۱۵۷ - ۱۸۴.
  6. علی اکبری، اسماعیل و دیگران، (۱۴۰۲ش)، نقش پذیری گردشگری مذهبی در نظام برنامه ریزی شهر قم. مطالعات شهر ایرانی اسلامی, ۴۹ (۱۳), ۲۳ - ۴۴.
  7. قابضی، فاطمه و دیگران (۱۳۹۵ش)، تأثیر زیارت بر ابعاد مثبت و منفی احساس تنهایی دانشجویان. مجله راهبرد فرهنگ، ۹ (۳۳)، ص۱۱۷ - ۱۵۳.
  8. محمدی، تیمور و دیگران، (۱۳۸۹ش). عوامل مؤثر بر تقاضای گردشگری در ایران. فصلنامه علوم اقتصادی، ۳ (۱۰)، ص۲۸ - ۵۰.
  9. ملکی, محمدحسن و دیگران، (۱۳۹۸ش)، آینده پژوهی گردشگری مذهبی استان قم با رویکرد سناریونگاری. گردشگری و توسعه, ۸ (۳), ص۱۸۴ - ۲۰۵.
    1. Barnes SJ, Mattsson J and Sørensen F (2014) Destination brand experience and visitor behavior: testing a scale in the tourism context. Annals of Tourism Research 48: 121-139.
    2. Barnes SJ, Mattsson J, Sørensen F, et al. (2020) Measuring employee - tourist encounter experience
    3. Diener, E. (2005). Guidelines for national indicators of subjective well - being and ill - being. Applied Research in Quality of Life, 1 (2), 151 - 157. https://doi.org/xxxx
    4. Fernandes T and Cruz M (2016) Dimensions and outcomes of experience quality in tourism: the case of
    5. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error: Algebra and Statistics. Journal of Marketing Research, 18, 382 - 388.
    6. Gao, J., Weaver, S. R., Dai, J., Jia, Y., Liu, X., Jin, K., & Fu, H. (2014). Workplace social capital and mental health among Chinese employees: a multi - level, cross - sectional study. PloS one, 9 (1), e85005 1 - 6.
    7. He M, Li J, Li J, et al. (2019) A comparative study on the effect of soundscape and landscape on tourism experience. International Journal of Tourism Research 21 (1): 11-22.
    8. Hosseini, M., et al. (2022). Title of the work in English (if available). Journal Name or Publisher.
    9. Hwang J and Lyu SO (2015) The antecedents and consequences of well - being perception: an application of the experience economy to golf tournament tourists. Journal of Destination Marketing and Management 4 (4): 248-257.
    10. in - store experiences based on an experiential typology. European Journal of Marketing 47 (5-6): 693 - 714.
    11. Johnson, R., & Brown, T. (2021). The spiritual experience of pilgrimage and its impact on life satisfaction and stress reduction. Journal of Religious Tourism, 15 (3), 45 - 62.
    12. Kim JH, Ritchie JRB and McCormick B (2012) Development of a scale to measure memorable
    13. Kirkpatrick, L. A. (1999). Toward an evolutionary psychology of religion and personality. Journal of Personality, 67 (6), 921 - 952.
    14. Lee, C., & Chang, H. (2020). Social interactions at religious sites and their role in enhancing social cohesion among pilgrims. International Journal of Tourism Psychology, 10 (2), 78 - 95.
    15. Luojun, W., Wen, X., & Fa, Y. (2022). The impact of religious tourism on mental well - being: A cross - cultural analysis. Tourism and Well - being Journal, 8 (1), 112 - 129.
    16. MacKay, K. J., & Woodside, A. G. (2010). Experience - based tourism: A framework for research and practice. Journal of Travel Research, 49 (2), 121 - 135.
    17. Maizner, P., & Arndt, J. (2002). Motivational influences of fear and anxiety on consumer behavior. Journal of Consumer Research, 29 (4), 472 - 488.
    18. Manthiou, A., Kang, J., & Hyun, S. S. (2017). An integration of cognitive appraisal theory and script theory in the luxury cruise sector: the bridging role of recollection and storytelling. Journal of Travel and Tourism Marketing, 34 (8), 1071-1088
    19. Manthiou, A., Kang, J., & Schrier, T. (2014). A visitor - based brand equity perspective: The case of a public tourism destination. Journal of Travel & Tourism Marketing.
    20. Oh, H., Fiore, A. M., & Jeoung, M. (2007). Measuring experience economy concepts: Tourism applications. Journal of Travel Research, 46 (2), 119 - 132.
    21. Patwardhan, V., Nigli, K. S., Mallya, J., & Payini, V. (2023). The centrality of religious festival experience and satisfaction on the subjective well - being of visitors: evidence from udupi paryaya festival. International Journal of Religious Tourism and Pilgrimage, 11 (1), 9.
    22. Pearce, P. L. (2009). The relationship between positive psychology and tourist behavior studies. Annals of Tourism Research, 36 (4), 607 - 626. https://doi.org/xxxx
    23. Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy: Work is theatre & every business a stage. Harvard Business Press.
    24. port wine cellars. Journal of Retailing and Consumer Services 31: 371-379
    25. psychological stress reduction. Journal of Cultural Psychology, 14 (5), 99 - 120.
    26. Schiffman, L. G., & Kanuk, L. L. (2009). Consumer behavior (10th ed.). Pearson.
    27. Schmitt B (1999) Experiential marketing. Journal of Marketing Management 15 (1-3): 53-67.
    28. Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well - being. Free Press.
    29. Sergi, B., et al. (2011). Title of the work. Journal Name or Publisher, Volume (Issue), Page numbers.
    30. Smith, J., et al. (2022). Religious journeys and their psychological benefits: A meta - analysis. Psychology of Spirituality, 22 (4), 211 - 230.
    31. Su, X., et al. (2022). Title of the work. Journal Name or Publisher, Volume (Issue), Page numbers.
    32. tourism experiences. Journal of Tourism Research 51 (1): 12-25.
    33. value: a big data analytics approach. Expert Systems with Applications 154: 113450.
    34. Yoon SJ (2013) Antecedents and consequences of
پژوهشنامه حج و زیارت
دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 26
بهار و تابستان 1404
اردیبهشت 1405
صفحه 133-162