واکاوی چرائی اختلاف فتوی در کفایت حج با بلوغ در احد الموقفین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی/دانشگاه سیستان و بلوچستان/ایران

2 مدرس سطح عالی و دانش آموخته سطح 4 حوزه علمیه قم و دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی

چکیده

مجزی بودن حج صبی در فرض ادراک احدالموقفین از مباحث فقهی پر چالش است چراکه فقهاء امامیه تا قرن ششم هجری به طور جزم، مدعی اجزاء حج صبی در فرض حصول بلوغ قبل از احد الموقفین بوده اند اما اولین کسی که در فتوای مذکور، تردید کرد محقق حلی بود و فیض کاشانی –از فقهای قرن یازدهم- اساسا منکر اجزاء می‌شود. چرایی عدول از جزم به انکار در دوره های فقهی، متوقف بر تبارشناسی این فتوا، بررسی مراحل تطور آن و نیز واکاوی ادله مورد استناد در هر دوره است. در این تحقیق که به روش توصیفی-تحلیلی به نگارش درآمده، ضمن تبیین مستندات و استدلات قول به عدم اجزاء، با پژوهش در کتب فقهی امامیه به تبارشناسی و کیفیت تطور فرع مذکور در خلال قرون متمادی پرداخته است تا از این رهگذر بتوان به چرایی این تفاوت دیدگاه دست یافت. مطابق تحقیق انجام شده، مهم‌ترین دلیل بر این امر، تنقیح مناط از حج عبد به حج صبی است که از سوی متقدمین صورت می پذیرفت لکن در دوره های بعد، رفته رفته مورد تردید و در نهایت، مورد انکار قرار گرفت و از آنجا که هیچ دلیل مقبولی جهت اثبات اجزاء حج صبی در فرض مذکور وجود ندارد لذا مقتضای قاعده، عدم اجزاء خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات