Hajj and Ziarah Research Journal

Hajj and Ziarah Research Journal

Civilization Dimensions of Pilgrimage Rite in Shiite Culture

Document Type : Original Article

Author
Ph.D. student of Culture and Communication, University of Imam Sadiq )AS(
Abstract
In Shiite culture, pilgrimage has been studied as a “rite”; that is, pilgrimage is a set of meanings, knowledge, and implicit instructions that regulate the pilgrim’s thoughts and practices in the social life for a transcendental purpose. Unfortunately, however, the capacities of this rite, such as most of the rites that are considered as the civilization achievements of Islamic Iran, have been neglected. Pilgrimage as a social reality and a life-making rite can be studied in a variety of dimensions. From the perspective of civilization, pilgrimage is a dynamic movement with many material and spiritual effects around it. The civilization dimensions of this movement can be explained at various levels. The purpose of the present research is to identify the civilization dimensions of the pilgrimage rite. The method of data collection is library-based and its analysis is based on content analysis. According to the results of the present research, the four main dimensions summed up from the content analysis of the relevant written references are: “public dimension”, “social systems dimension”, “civilization identity dimension” and “historical-geographical dimension”. According to the findings of this research, soft power, intercultural communication and social dynamics, important components of public dimension, different economic, political and cultural effects, key components of social systems dimension, generation power, knowledge and deepening of meaning, sense of belonging to the Islamic Ummah, and the common civilization goals are the most important components of the dimension of civilization identity. Also, the historical expansion of pilgrimage rite in the vast range of cultural geography of the Muslim world is the most important historical-geographical component of the rite of pilgrimage.
Keywords
Subjects

  1.  

    1. الهی تبار، علی (۱۳۹۱)، علل انحطاط مسلمین از دیدگاه شهید مطهری و دکتر شریعتی، قم، نشر معارف.
    2. بابایی، حبیبالله (۱۳۹۴)، مدنیت و معنویت در اربعین، مدنیت، عقلانیت، معنویت در بستر اربعین، تهران، انتشارات سوره مهر.
    3. بابایی، حبیبالله (۱۳۹۶)، «درآمدی بر شاخصهای تمدنی در اربعین»، مجموعه مقالات دومین همایش بینالمللی لقاء الحسین، جلد ۴، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق۷ .
    4. بارانی، محمدرضا، میرمحمدی، سیدضیاءالدین (۱۳۹۱)، «درآمدی بر چیستی تمدن اسلامی از دیدگاه مستشرقان»، تاریخ اسلام، چاپ سیزدهم، شماره ۵۰.
    5. بهمنی خدنگ، محمدرضا (۱۳۹۶)، «آیین اربعین، نمایش تنوع در امت اسلامی»، چکیده مقالات سومین همایش بینالمللی لقاء الحسین، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق۷.
    6. پرویش، محسن (١٣٩٦)، «همگرایی جهانی و راهکارهای وصول به آن از طریق گسترش فرهنگ اربعین»، چکیده مقالات سومین همایش بینالمللی لقاء الحسین، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق۷.
    7. جعفری هفتخوانی، نادر (۱۳۹۲)، مدیریت گردشگری و وجهه ملی در جمهوری اسلامی، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق۷.
    8. چکیده مقالات سومین همایش بینالمللی لقاء الحسین (۱۳۹۶)، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق۷.
    9. حاجیانی، ابراهیم (۱۳۸۴)، گفتوگوی بین فرهنگی و انسجام ملی، در همبستگی ملی در ایران (مجموعه مقالات)، به کوشش داریوش قمری، تهران، مؤسسه مطالعات ملی.
    10. حافظنیا، محمدرضا، زرقانی، سیدهادی (۱۳۹۱)، «چالشهای ژئوپلیتیکی همگرایی در جهان اسلام»، پژوهشهای جغرافیای مردمی، شماره ۸۰.
    11. خانی، ابراهیم (۱۳۹۵)، جامعهشناسی حکمت متعالیه، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق۷.
    12. خانی، محمدحسن (۱۳۹۶)، «آیین اربعین به مثابه منبع قدرت نرم جهان اسلام»، مجموعه مقالات دومین همایش بینالمللی لقاء الحسین، جلد ۴، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق۷.
    13. خاکی، غلامرضا (۱۳۹۰)، روش تحقیق با رویکردی به پایاننامهنویسی، تهران، انتشارات بازتاب.
    14. دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال (۱۳۹۰)، «الزامات دیپلماسی فرهنگی ایران»، نشریه همشهری دیپلماتیک، شماره ۵۸.
    15. راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۵۷۳۱)، مفردات الفاظ قرآن کریم، ترجمه غلامرضا خسروی حسینی، نشر مرتضوی.
    16. زمانی، حسین (۱۳۹۲)، بازشناسی مفهوم زیارت، تهران، انتشارات آوند رشد.
    17. ستوده، محمد (۱۳۸۷)، «جهانی شدن و همگرایی کشورهای اسلامی»، فصلنامه علوم سیاسی، شماره ۴۲.
    18. سیاح، احمد(۱۳۷۷)، فرهنگ بزرگ جامع نوین عربی به فارسی، تهران، انتشارات اسلام.
    19. شایگان، داریوش (۱۳۵۶)، آسیا در برابر غرب، تهران، انتشارات امیرکبیر.
    20. شربتیان، محمدحسن (۱۳۹۰)، تأملی کارکردی بر نقش توسعه پایدار گردشگری دینی در جامعه ایران، http://anthropology.ir/article/10725.html.
    21. صالحی امیری، سیدرضا و محمدی، سعید (۱۳۸۹)، دیپلماسی فرهنگی، تهران، انتشارات ققنوس.
    22. صدر حاج سیدجوادی، احمد (۰۸۳۱)، دائرة المعارف تشیع، جلد سوم، تهران، مؤسسه دائرة المعارف تشیع.
    23. طباطبایی، سیدمحمدحسین (۱۳۷۴)، المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی، چاپ پنجم، تهران، دفتر انتشارات اسلامی.
    24. عرفان، امیرحسین، بیات، علی (۱۳۹۳)، «آموزه امت اسلامی در قرآن و بازاندیشی در قابلیتهای تمدنی و فرهنگی آن»، تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، شماره ۱۵.
    25. فیاض، ابراهیم (۱۳۸۹)، تعامل دین، فرهنگ و ارتباطات، تهران، شرکت چاپ و نشر بینالملل.
    26. قاسمی، نرگس (۱۳۸۷)، «جایگاه سیاسی و اقتصادی زیارت»، مجموعه مقالات هماندیشی زیارت، تهران، نشر مشعر.
    27. کرمیپور، اللهکرم (۱۳۹۴)، «گردشگری دینی: ماهیت و کارکرد»، دو فصنامه اسلام و علوم اجتماعی، شماره۱۳.
    28. مولانا، حمید (۱۳۸۴)، ارتباطات جهانی در حال گذار: پایان چندگونگی؟، تهران، انتشارات سروش.
    29. ـــــــــــــ ، (۱۳۸۴)، اطلاعات و ارتباطات جهانی، ترجمه اسدالله آزاد، محمد حسنزاده و مریم اخوتی، تهران، نشر کتابدار.
    30. مجموعه مقالات هماندیشی زیارت (۱۳۸۷)، تهران، نشر مشعر.
    31. مجموعه مقالات همایش بینالمللی دکترین مهدویت (۱۳۸۸)، قم، انتشارات بینالمللی المصطفی۹.
    32. مجموعه مقالات اربعین حسینی (۱۳۹۴)، قم، انتشارات بینالمللی المصطفی۷.
    33. مجموعه مقالات و یادداشتهای دومین همایش بینالمللی لقاء الحسین (۱۳۹۵)، قم، انتشارات کتاب جمکران.
    34. مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی لقاء الحسین (۱۳۹۶)، جلد ۴، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق۷.
    35. محمدی، علی (۱۳۸۴)، امپریالیسم فرهنگ و هویت فرهنگی، ترجمه حسن بشیر، تهران، انتشارات مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق۷.
    36. معینیپور، مسعود (۱۳۹۴)، مدنیت، عقلانیت، معنویت در بستر اربعین، تهران، انتشارات سوره مهر.
    37. موسوی، سیدمهدی (۱۳۹۴)، «اربعین حسینی شکوه همبستگی اجتماعی امت اسلامی»، مدنیت، عقلانیت، معنویت در بستر اربعین، تهران، انتشارات سوره مهر.
    38. مهدیار، میثم (۱۳۹۴)، «ظرفیتشناسی اربعین»، مدنیت، عقلانیت، معنویت در بستر اربعین، تهران، انتشارات سوره مهر.
    39. الناصر غالب (۲۰۱۵)، البناء الاجتماعی و الثقافة الحسینیة، کربلاء المقدسة، دار وارث للطباعة.
    40. ولایتی، علیاکبر، سعید محمدی، رضا (۱۳۸۹)، «تحلیل تجارب همگرایی در جهان اسلام»، دانش سیاسی، شماره ۱۱.
    41. همایون، محمدهادی (۱۳۸۴)، «جهانگردی در جمهوری اسلامی ایران: میان اقتصاد و فرهنگ»، مجموعه مقالات همایش ملی ارتباطات میان فرهنگی و سیاست خارجی، دانشگاه تهران.
    42. ــــــــــ (۱۳۹۱)، جهانگردی، ارتباطی میانفرهنگی، مطالعه تطبیقی الگوی غربی معاصر و الگوی اسلامی، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق۷.
    43. ــــــــــ (۱۳۹۶)، «نقش تمدنساز عاشورا و اربعین، از بعثت و غدیر تا ظهور»، مجموعه مقالات دومین همایش بینالمللی لقاءالحسین، جلد ۴، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق۷.
    44. یوسفی، علی، صدیق اورعی، غلامرضا، کهنسال، علیرضا، مکریزاده، فهیمه (۱۳۹۱)، «پدیدارشناسی تجربی زیارت امام رضا۷»، مطالعات اجتماعی ایران، دوره ششم، شماره ۳و۴.
    45. Attride-Stirling, J. (2001), “Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative Research”, Qualitative Research, Vol. 1, No. 3, Pp. 385-405.
    46. Braun, V. & Clarke, V. (2006), “Using thematic analysis in psychology”, Qualitative Research in Psychology, Vol. 3, No. 2, Pp. 77-101.
    47. Patton, M. Q. (1990), Qualitative evaluation and research.