بررسی فقهی مشروعیت جماعت در نماز طواف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانش آموخته سطح سه حوزه علمیه

چکیده

از آنجا که نماز طواف از امور عبادی و توقیفی است، کیفیت انجام آن نیز متوقف بر امر شارع مقدس بوده و هرگونه اختراع روش، بدون بیان شارع، بدعت و حرام است. اما با دقت در اقوال فقهای امامیه با سه دیدگاه «مشروعیت» جماعت خواندن نماز طواف، «ممنوعیت» و «احتیاط» مواجه میشــویم که ضرورت تحقیق و بررسی را نمایان میکند. این پژوهش، که به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده، نشان میدهد ادله دیدگاه مشروعیت قابل خدشه است. لذا مکلف شک در برائت ذمه پیدا خواهد کرد که اصل اشتغال ذمه و اصل عدم ترتب آثار جماعت، اقتضای عدم صحت جماعت را دارد

کلیدواژه‌ها

موضوعات


قرآن کریم
  1. ابن فهد حلی، احمد بن محمد، (۱۴۰۷) المهذب البارع فی شرح المختصر النافع، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ اول.
  2. اشتهاردی، علی پناه، (۱۴۱۷) مدارک العروة (للإشتهاردی)، تهران، دار الأسوة للطباعة و النشر، چاپ اول.
  3. انصاری، مرتضی بن محمد امین، (۱۴۱۵) کتاب الصلاة (للشیخ الأنصاری)، قم، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری، چاپ اول.
  4. بحرانی، یوسف بن احمد، (۱۴۰۵) الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ اول.
  5. بروجردی، سیدحسین، (بیتا) نهایة التقریر، بینا.
  6. ________ ، (۱۴۲۶) تبیان الصلاة، قم، گنج عرفان للطباعة و النشر، چاپ اول.
  7. بنی فضل، مرتضی بن سیف علی، (بیتا) مدارک تحریر الوسیلة ـ الصلاة، بینا.
  8. بهبهانی، محمدباقر بن محمد اکمل، (۱۴۲۴) مصابیح الظلام، قم، مؤسسة العلامة المجدد الوحید البهبهانی، چاپ اول.
  9. بهجت، محمدتقی، (۱۴۲۳) وسیلة النجاة (للبهجة)، قم، انتشارات شفق، چاپ دوم.
  10. تبریزی، جواد بن علی، (۱۴۲۶) منهاج الصالحین (للتبریزی)، قم، مجمع الإمام المهدی[، چاپ اول.
  11. حائری یزدی، عبدالکریم، (۱۴۰۴) کتاب الصلاة (للحائری)، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، چاپ اول.
  12. حر عاملی، محمد بن حسن، (۱۴۰۹) تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة، قم، مؤسسة آل البیت:، چاپ اول.
  13. حسینی سیستانی، سیدعلی، (۱۴۲۲) المسائل المنتخبة، قم، دفتر حضرت آیة الله سیستانی، چاپ نهم.
  14. خمینی، سیدروح اللّه، (بیتا) تحریر الوسیلة، قم، مؤسسه مطبوعات دار العلم، چاپ اول.
  15. خویی، سیدابوالقاسم، (۱۴۱۸) موسوعة الإمام الخوئی، قم، مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی، چاپ اول.
  16. رشتی، حبیب‏الله بن محمدعلی، (بیتا) بدائع الأفکار، قم، بینا، چاپ اول.
  17. سبحانی تبریزی، جعفر، (۱۴۲۴) إرشاد العقول الی مباحث الأصول، قم، بینا، چاپ اول.
  18. سبزواری، سید عبدالأعلی، (۱۴۱۳) مهذّب الأحکام (للسبزواری)، مؤسسه المنار، قم، دفتر حضرت آیة الله، چاپ چهارم.
  19. شهید اول، محمد بن مکی، (۱۴۱۷) الدروس الشرعیة فی فقه الإمامیة، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم.
  20. ________ ، (۱۴۱۹) ذکری الشیعة فی أحکام الشریعة، قم، مؤسسه آل البیت:، چاپ اول.
  21. شهید ثانی، زینالدین بن علی، (۱۴۲۱) رسائل الشهید الثانی، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، چاپ اول.
  22. ________ ،(۱۴۱۳) مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة، چاپ اول.
  23. شیخ صدوق، محمد بن علی، (۱۴۱۳) من لا یحضره الفقیه، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم.
  24. صدر، سیدمحمدباقر، (۱۴۱۷) بحوث فی علم الأصول، بیروت، بینا، چاپ اول.
  25. طباطبائی قمّی، سیدتقی، (۱۴۲۵) مصباح الناسک فی شرح المناسک، قم، انتشارات محلاتی، چاپ اول.
  26. طباطبائی کربلائی، علی بن محمدعلی، (بیتا) ریاض المسائل، قم، مؤسسه آل البیت:، چاپ اول.
  27. طوسی، محمد بن الحسن، (۱۴۰۷) تهذیب الأحکام، تهران، دار الکتب الإسلامیه، چاپ چهارم.
  28. ________ ، (۱۳۹۰) الاستبصار فیما اختلف من الأخبار، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول.
  29. علامه حلی، حسن بن یوسف، (۱۴۱۲) منتهی المطلب فی تحقیق المذهب، مشهد، مجمع البحوث الإسلامیة، چاپ اول.
  30. ________ ، (۱۴۲۰) تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة، قم، مؤسسه امام صادق۷، چاپ اول.
  31. فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، (۱۴۰۴) التنقیح الرائع لمختصر الشرائع، قم، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، چاپ اول.
  32. فاضل موحدی لنکرانی، محمد، (۱۳۸۳) دراسات فی الأصول، قم، بینا، چاپ اول.
  33. ________، (۱۴۲۲) الأحکام الواضحة، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار:، چاپ چهارم.
  34. فانی اصفهانی، علی، (۱۴۰۱) آراء حول مبحث الألفاظ فی علم الأصول، قم، بینا، چاپ اول.
  35. فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف، (۱۳۸۷) إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، قم، مؤسسه اسماعیلیان، چاپ اول.
  36. فیَّاض کابلی، محمد اسحاق، (بیتا) تعالیق مبسوطة علی العروة الوثقی، قم، انتشارات محلاتی، چاپ اول.
  37. محقق حلی، جعفر بن حسن، (۱۴۰۸) شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم، مؤسسه اسماعیلیان، چاپ دوم.
  38. محقق کرکی، علی بن حسین، (۱۴۰۹) رسائل المحقق الکرکی، قم، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی و دفتر نشر اسلامی، چاپ اول.
  39. ________ ، (۱۴۱۴) جامع المقاصد فی شرح القواعد، قم، مؤسسه آل البیت:، چاپ دوم.
  40. مظفر، محمدرضا، (۱۴۳۰) أصول الفقه، قم، طبع انتشارات اسلامی، چاپ پنجم.
  41. مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، (۱۴۰۳) مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ اول.
  42. مکارم شیرازی، ناصر، (۱۴۲۷) الفتاوی الجدیدة، قم، انتشارات مدرسه امام علی بن ابی طالب۷، چاپ دوم.
  43. ________ ، (۱۴۲۸) انوار الأصول، قم، بینا، چاپ دوم.
  44. نائینی، محمدحسین، (۱۴۲۱) الرسائل الفقهیة (تقریرات، للنجمآبادی)، قم، انتشارات مؤسسه معارف اسلامی امام رضا۷، چاپ اول.
  45. یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم، (بیتا) العروة الوثقی مع تعلیقات المنتظری