بررسی فقهی میزان معتبر در فاصله بین دو عمره مفرده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته سطح 4 حوزه علمیه قم

2 دانش آموخته جامعة الزهرا (س)

چکیده

یکی از مباحث اختلافی در احکام عمره، میزان معتبر در فاصله بین دو عمره مفرده است، که از اختلاف روایات نشأت گرفته است. «لزوم فاصله یک ساله»، «لزوم فاصله یک ماهه»، «لزوم فاصله ده روزه» و «عدم لزوم فاصله»، چهار نظریه‌ای است که فقها با استناد به ادله فقهی بدان قائل شده اند. از بررسی ادله، مشخص می‌شود که اکثر قریب به اتفاق فقهای امامیه، از ادله نظریه اول (یک سال) اعراض کرده‌اند و از سوی دیگر روایات اثبات‌کننده نظریه سوم (ده روز) از نظر سندی ضعیف هستند. از این رو، قطعاً انجام یک بار عمره در هر ماه مشروع بوده و پژوهش به بررسی مشروعیت انجام عمره مجدد در کمتر از یک ماه اختصاص می یابد. نتیجه جمع بین ادله نظریه دوم (یک ماه) و نظریه چهارم (عدم فاصله)، این است که فاصله خاصی برای انجام عمره مجدد معتبر نیست و بیان زمان‌های مختلف (ده روز، یک ماه و یک سال) در روایات، در واقع بیان مراتب فضیلت عمره‌هاست. بدین معنا که هر چقدر فاصله زمانی بین دو عمره بیشتر شود، انجام عمره مجدد مؤکدتر خواهد بود. بنابراین زائر بیت‌الله الحرام می‌تواند به هر تعداد که بخواهد از طرف خود یا دیگران عمره به جا آورد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


 قرآن کریم، ترجمه مکارم شیرازی، ناصر، (۱۳۷۳ش.)، قم، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.
  1. آملی، محمدتقی، (۱۳۸۰ق.)، مصباح الهدی فی شرح العروة الوثقی، تهران، نشر مؤلف.
  2. ابن اثیر، مبارک بن محمد، (بیتا)، النهایة فی غریب الحدیث و الأثر، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان.
  3. ابن ادریس، محمد بن احمد، (۱۴۱۰ق.)، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی‏، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  4. ابن براج، عبدالعزیز بن نحریر، (۱۴۰۶ق.)، المهذب، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  5. ابن حمزة، محمد بن علی، (۱۴۰۸ق.)، الوسیلة الی نیل الفضیلة، قم، انتشارات کتابخانه آیهالله مرعشی نجفی۱.
  6. ابن زهرة، حمزة بن علی، (۱۴۱۷ق.)، غنیة النزوع إلی علمی الأصول و الفروع، قم، مؤسسه امام صادق۷.
  7. ابن فارس، احمد بن فارس، (۱۴۰۴ق.)، معجم مقائیس اللغة، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
  8. ابن قدامة، عبدالله بن احمد، (بیتا)، المغنی، بیروت، دارالکتب العربی.
  9. ابن منظور، محمد بن مکرم، (۱۴۱۴ق.)، لسان العرب، بیروت، دارالفکر.
  10. ابوالصلاح حلبی، تقیالدین بن نجم، (۱۴۰۳ق.)، الکافی فی الفقه، اصفهان، کتابخانه امیرالمؤمنین علی۷.
  11. اشتهاردی، علیپناه، (۱۴۱۷ق.)، مدارک العروة، تهران، دارالأسوة للطباعة و النشر.
  12. افتخاری، علی، (۱۴۲۸ق.)، آراء المراجع فی الحج (بالعربیة)، تهران، نشر مشعر.
  13. بحرانی، یوسف بن احمد، (۱۴۰۵ق.)، الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  14. بروجردی، سیدحسین، (۱۴۱۶ق.)، تقریر بحث السیدالبروجردی، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  15. بهجت، محمدتقی، (۱۴۲۶ق.)، جامع المسائل، چاپ دوم، قم، دفتر معظم له.
  16. تبریزی، جواد بن علی، (۱۴۱۵ق.)، مناسک الحج، قم، دارالصدیقة الشهیدة.
  17. جوهری، اسماعیل بن حماد، (۱۴۱۰ق.)، الصحاح (تاج اللغة و صحاح العربیة)، بیروت، دارالعلم.
  18. حر عاملی، محمد بن حسن، (۱۴۰۹ق.)، وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة، قم، مؤسسه آل البیت:.
  19. حلی، یحیی بن سعید، (۱۴۰۵ق.)، الجامع للشرائع، قم، مؤسسة سیدالشهداء العلمیة.
  20. خامنهای، سیدعلی، (بیتا)، مناسک حج، بیجا، بینا.
  21. خمینی، سیدروحالله، (۱۴۲۱ق.)، کتاب الطهارة، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  22. ــــــــــــ ، (بیتا)، تحریر الوسیلة، قم، مؤسسه مطبوعات دارالعلم.
  23. خویی، سیدابوالقاسم، (۱۴۱۸ق.)، موسوعة الإمام الخوئی، قم، مؤسسه احیاء آثار الامام الخویی.
  24. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (۱۴۱۲ق.)، مفردات الفاظ القرآن، لبنان، سوریه، دارالعلم، الدارالشامیة.
  25. زحیلی، وهبة، (۱۴۰۶ق.)، الفقه الاسلامی و ادلته، دمشق، دارالفکر.
  26. سبحانی تبریزی، جعفر، (۱۴۲۴ق.)، الحج فی الشریعة الإسلامیة الغراء، قم، مؤسسه امام صادق۷.
  27. سبزواری، سیدعبدالاعلی، (۱۴۱۳ق.)، مهذب الأحکام فی بیان الحلال و الحرام، قم، مؤسسه المنار، دفتر معظم له.
  28. سلار، حمزة بن عبدالعزیز، (۱۴۰۴ق.)، المراسم العلویة و الأحکام النبویة فی الفقه الإمامی، قم، منشورات الحرمین.
  29. شافعی، محمد بن ادریس، (۱۴۱۰ق.)، الاُم، بیروت، دارالمعرفة.
  30. شاهرودی، سیدمحمود بن علی، (۱۴۰۲ق.)، کتاب الحج، قم، مؤسسه انصاریان.
  31. شبیری زنجانی، سیدموسی، (۱۴۲۱ق.)، مناسک الحج، قم، مؤسسة الولاء للدراسات.
  32. شریف کاشانی، ملاحبیبالله، (۱۴۲۸ق.)، منتقد المنافع فی شرح المختصر النافع ـ کتاب الطهارة، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
  33. شهید اول، محمد بن مکی، (۱۴۱۰ق.)، اللمعة الدمشقیة فی فقه الإمامیة، بیروت، دارالتراث ـ دارالاسلامیة.
  34. ــــــــــــ ، (۱۴۱۷ق.)، الدروس الشرعیة فی فقه الامامیة، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  35. شهید ثانی، زینالدین بن علی، (۱۴۱۰ق.)، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، (المحشّی- کلانتر)، قم، کتابفروشی داوری.
  36. شیخ صدوق، محمد بن علی، (۱۴۰۳ق.)، معانی الأخبار، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  37. ــــــــــــ ، (۱۴۱۳ق.)، من لایحضره الفقیه، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  38. صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد، (۱۴۱۴ق.)، المحیط فی اللغة، بیروت، عالم الکتاب.
  39. صاحب جواهر، محمدحسن بن باقر، (۱۴۰۴ق.)، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی.
  40. صافیگلپایگانی، لطفالله، (۱۴۲۳ق.)، فقه الحج، چاپ دوم، قم، مؤسسه حضرت معصومه۳.
  41. طباطبایی کربلایی، علی بن محمدعلی، (۱۴۱۸ق.)، ریاض المسائل فی تحقیق الأحکام بالدلائل، قم، مؤسسه
    آل البیت:.
  42. طوسی، محمد بن حسن، (۱۳۷۵ق.)، الاقتصاد الهادی إلی طریق الرشاد، تهران، انتشارات کتابخانه جامع چهلستون.
  43. ــــــــــــ ، (۱۳۸۷ق.)، الجمل و العقود فی العبادات، مشهد، مؤسسه نشر دانشگاه فردوسی مشهد.
  44. ــــــــــــ ، (۱۳۸۷ق.)، المبسوط فی فقه الإمامیة، تهران، المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة.
  45. ــــــــــــ ، (۱۳۹۰ق.)، الاستبصار فیما اختلف من الأخبار، تهران، دارالکتب الاسلامیة.
  46. ــــــــــــ ، (۱۴۰۰ق.)، النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی، چاپ دوم، بیروت، دارالکتاب العربی.
  47. ــــــــــــ ، (۱۴۰۷ق.)، الخلاف، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  48. ــــــــــــ ، (۱۴۰۷ق.)، تهذیب الأحکام، تهران، دارالکتب الإسلامیة.
  49. ــــــــــــ ، (۱۴۱۱ق.)، الغیبة، قم، دارالمعارف الاسلامیة.
  50. علامه حلی، حسن بن یوسف، (۱۴۱۰ق.)، إرشاد الأذهان إلی أحکام الإیمان، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  51. ــــــــــــ ، (۱۴۱۱ق.)، تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین، تهران، مؤسسه چاپ و نشر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  52. ــــــــــــ ، (۱۴۱۲ق.)، منتهی المطلب فی تحقیق المذهب، مشهد، مجمع البحوث الإسلامیة.
  53. ــــــــــــ ، (۱۴۱۳ق.)، مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  54. ــــــــــــ ، (۱۴۱۴ق.)، تذکرة الفقهاء، مشهد، مؤسسه آلالبیت:.
  55. ــــــــــــ ، (۱۴۲۰ق.)، تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة، قم، مؤسسه امام صادق۷.
  56. علمالهدی (سید مرتضی)، علی بن حسین، (۱۳۸۷ق.)، جمل العلم و العمل، نجفاشرف، مطبعة الآداب.
  57. ــــــــــ ، (۱۴۱۷ق.)، المسائل الناصریات، تهران، رابطة الثقافة و العلاقات الإسلامیة.
  58. عینی، محمود بن احمد، (بیتا)، عمدة القاری، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
  59. فاضل لنکرانی، محمد، (۱۴۱۸ق.)، تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة ـ الحج، چاپ دوم، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات.
  60. فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، (۱۴۰۴ق.)، التنقیح الرائع لمختصر الشرائع، قم، انتشارات کتابخانه آیةالله مرعشی نجفی=.
  61. فاضل هندی، محمد بن حسن، (۱۴۱۶ق.)، کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  62. فخرالمحققین، محمد بن حسن، (۱۳۸۷ق.)، ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، قم، مؤسسه اسماعیلیان.
  63. فیض کاشانی، محمدمحسن بن شاهمرتضی، (۱۴۰۶ق.)، الوافی، اصفهان، کتابخانه امیرالمؤمنین علی۷.
  64. کشی، ابوعمرو محمد بن عمر، (۱۴۹۰ق.)، رجال الکشی، مشهد، مؤسسه نشر دانشگاه مشهد.
  65. کلینی، محمد بن یعقوب، (۱۴۰۷ق.)، الکافی، تهران، دارالکتب الإسلامیة.
  66. کیدری، محمد بن حسین، (۱۴۱۶ق.)، إصباح الشیعة بمصباح الشریعة، قم، مؤسسه امام صادق۷.
  67. گلپایگانی، سیدمحمدرضا، (۱۴۱۳ق.)، الإحصار و الصد، قم، دارالقرآن الکریم.
  68. متقی هندی، علی بن حسامالدین، (۱۴۰۹ق.)، کنزالعمال فی سنن الاقوال و الافعال، بیروت، مؤسسة الرسالة.
  69. محقق حلی، جعفر بن حسن، (۱۴۱۵ق.)، شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم، المعارف الاسلامیة.
  70. ــــــــــــ ، (۱۴۱۸ق.)، المختصر النافع فی فقه الإمامیة، چاپ ششم، قم، مؤسسة المطبوعات الدینیة.
  71. مرتضی زبیدی، محمد بن محمد، (۱۴۱۴ق.)، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت، دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع.
  72. مصطفوی، حسن، (۱۴۰۲ق.)، التحقیق فی کلمات القرآن، تهران، مرکز الکتاب للترجمة و النشر.
  73. مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، (۱۴۰۳ق.)، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  74. مکارم شیرازی، ناصر، (۱۴۲۷ق.)، مناسک جامع حج، چاپ دوم، قم، انتشارات مدرسه امام علی بن ابیطالب۷.
  75. موسوی عاملی، محمد بن علی، (۱۴۱۱ق.)، مدارک الأحکام فی شرح عبادات شرائع الإسلام، بیروت، مؤسسه آل البیت:.
  76. نائینی، محمدحسین، (۱۳۷۶ش.)، فوائد الاصول، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  77. نجاشی، احمد بن علی، (۱۴۰۷ق.)، رجال النجاشی، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  78. نراقی، احمد بن محمدمهدی، (۱۴۱۵ق.)، مستند الشیعة فی أحکام الشریعة، قم، مؤسسه آل البیت:.
  79. نووی، یحیی بن شرف، (بیتا)، المجموع فی شرح المهذب، بیروت، دارالفکر.
  80. وحید خراسانی، حسین، (۱۴۲۸ق.)، مناسک الحج، چاپ پنجم، قم، مدرسة الامام باقرالعلوم۷.
  81. یزدی، سیدمحمدکاظم، (۱۴۱۹ق.) العروة الوثقی فیما تعم به البلوی (المحشّی)، قم، دفتر انتشارات اسلامی.