بیت الاحزان یا مسجد فاطمه و واکاوی ماهیت تاریخی آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر حرمین شریفین و تاریخ اسلام

چکیده

در منابع مرتبط با بقیع تا قرن پنجم، از جایی بانام «مسجد فاطمه» سخن به میان آمده و برای آن کارکردهای مختلفی ذکر کرده‌اند. از اواخر قرن شش به بعد «بیت‌الحزن» در منابع رخ نمایانده و مکرر پیرامون آن سخن گفته‌شده. از سوی دیگر برخی با استناد به گزاره‌های تاریخی معتقدند محل «مسجد فاطمه» درواقع «قبر فاطمه» بوده است. تعدادی از فقهای فریقین نیز به استحباب اقامه نماز در «بیت‌الحزن» فتوا داده‌اند. بااین‌وجود هنوز پیرامون این دو مکان ابهامات فراوانی وجود دارد، مثل‌اینکه آیا این‌ها دو مکان مستقل هستند یا دو نام برای یک مکان؟ اگر دو مکان هستند چه نسبتی باهم دارند؟ ماهیت تاریخی آن‌ها چیست؟ «مسجد» مقدم بوده یا «بیت‌الحزن»؟ کدام فاطمه در این مکان مدفون است؟ و ... که این مقاله درصدد پاسخگویی به این ابهامات است. فرضیه این مقاله که به روش تاریخی روایی و شیوه توصیفی تحلیلی نگاشته شده آن است که این دو تعبیر به مکانی واحد در «دار علی» در بقیع اشاره دارند و آن قبر نیز متعلق به فاطمه بنت اسد است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات