1
PhD in the history of Islamic Iran, Ferdowsi University
2
Assistant Professor, Department of History Education, Farhangian University.
3
Assistant Professor, Department of Education, Farhangian University.
Abstract
Throughout the history of Islamic territories—and particularly in Iran—the Hajj has held significant political and governmental dimensions. Muslim rulers, who positioned themselves as custodians and enforcers of Sharia, sought not only to fulfill their duties but also to enhance their legitimacy through their engagement with the institution of Hajj. From the early stages of their conversion to Islam, the Ilkhanate actively organized pilgrimage caravans to Mecca, utilizing the Hajj for both political and economic gain. However, the decline of the Ilkhanate dynasty and the ensuing period of political fragmentation in Iran adversely affected the organization and execution of the Hajj. With the rise of the Timurid dynasty, renewed emphasis was placed on the political and economic potentials of the Hajj. In the context of inter-Islamic rivalries, the Hajj occasionally assumed the character of a sensitive and decisive phenomenon. The pilgrimage of Hajj thus became a platform for asserting influence and prestige among competing Muslim powers. This study employs a descriptive-analytical approach to investigate the political and economic functions of the Hajj during the period extending from the fall of the Ilkhanate to the end of the Timurid era. The findings suggest that, beyond its role in legitimizing rule, the Hajj served multiple purposes, such as distributing information, providing personal safety, skipping from courtly intrigues, enabling commercial exploitation along pilgrimage routes, and transferring provisions and endowments to Mecca.
ابن بطوطه، محمد بن عبدالله (۱۳۵۹)، سفرنامه، ترجمه محمدعلی موحد، تهران، بنگاه ترجمه و نشرکتاب، چاپ دوم، جلد اول.
ابن تغری بردی، یوسف بن تغزی (۱۳۹۰)، النجوم الزاهرة فی ملوک مصر و القاهرة، تحقیق فهیم محمد شلتوت و ابراهیم علی طرخان، قاهره، وزارة الثقافة و الإرشاد القومی.
ابن مجاور، یوسف بن یعقوب (۱۹۵۱م)، تاریخ المستبصر، لیدن، بریل.
ابن مسکویه، احمد بن محمد (۱۳۳۳)، تجارب الأمم، مصر، شرکت التمدن الصناعیه.
بوزجانی، درویشعلی (۱۳۴۵)، روضة الریاحین، بهکوشش حشمت مؤید، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
تتوی، قاضی احمد و قزوینی، آصفخان (۱۳۸۲ )، تاریخ الفی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
جعفری، جعفربن محمد (۱۳۴۳)، تاریخ یزد، بهکوشش ایرج افشار، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
جعفریان، رسول (۱۳۸۹)، راه حج، تهران، زیتون سبز.
جنید شیرازی، معینالدین ابوالقاسم (۱۳۲۸)، شدُّ الاَزار فی حطِّ الاوزار عَن زُوار المَزار، مصحح: محمد قزوینی؛ عباس اقبال، تهران، مجلس.
حافظ ابرو (۱۳۵۰)، ذیل جامع التواریخ رشیدی، به اهتمام خان بابا بیانی، تهران، انجمن آثار ملی.
نوایی، عبدالحسین (۱۳۴۱)، اسناد و مکاتبات تاریخی ایران از تیمورشاه تا شاهاسماعیل، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
واله اصفهانی قزوینی، محمدیوسف (۱۳۷۹)، خلدبرین (تاریخ تیموریان و ترکمانان)، به کوشش هاشم میرمحدث، تهران، میراث مکتوب.
وثوقی، محمدباقر (۱۳۸۴)، تاریخ خلیج فارس و ممالک همجوار، تهران، سمت.
وصّاف الحضره، فضلالله بن عبدالله (۱۳۳۸)، تاریخ وصّاف الحضره، بهاهتمام محمدمهدی اصفهانی، تهران، کتابخانه ابنسینا.
یزدی، شرف الدین علی (۱۳۳۶)، ظفرنامه، مصحح محمد عباسی، تهران، انتشارات سهامی چاپ رنگین.
Broadbridge, Anne Falby (2001), Mamluk Ideological And Diplomatic Relations With Mongol And Turkic Rulers of The Near Eastern And Central Asia, Ph.d Dissertation, University of Chicago, Chicago, Illinois.
Melville, Charles (1992), “The Year of the Elephant”: Mamluk-Mongol Rivalry in the Hejaz in the Reign of Abusaid (1317 - 1335), Studia Iranica 21.
Subtelny, Maria E. (2007), Timurid in Transition (Turko = Persian Politics and Acculturation in Medieval Iran, Leiden, Boston, Brill.
Mousavi Moghaddam,M. , Naseri,A. and Sirousi Alqar,R. (2025). The Political-Economic Functions of Hajj
(Case Study: The Fall of the Ilkhanate to the End of the Timurid Dynasty). Hajj and Ziarah Research Journal, 9(2), 101-128.
MLA
Mousavi Moghaddam,M. , , Naseri,A. , and Sirousi Alqar,R. . "The Political-Economic Functions of Hajj
(Case Study: The Fall of the Ilkhanate to the End of the Timurid Dynasty)", Hajj and Ziarah Research Journal, 9, 2, 2025, 101-128.
HARVARD
Mousavi Moghaddam M., Naseri A., Sirousi Alqar R. (2025). 'The Political-Economic Functions of Hajj
(Case Study: The Fall of the Ilkhanate to the End of the Timurid Dynasty)', Hajj and Ziarah Research Journal, 9(2), pp. 101-128.
CHICAGO
M. Mousavi Moghaddam, A. Naseri and R. Sirousi Alqar, "The Political-Economic Functions of Hajj
(Case Study: The Fall of the Ilkhanate to the End of the Timurid Dynasty)," Hajj and Ziarah Research Journal, 9 2 (2025): 101-128,
VANCOUVER
Mousavi Moghaddam M., Naseri A., Sirousi Alqar R. The Political-Economic Functions of Hajj
(Case Study: The Fall of the Ilkhanate to the End of the Timurid Dynasty). Hajj and Ziarah Research Journal, 2025; 9(2): 101-128.
